Adıyaman

12 Aralık 2013 Yazan  
Kategori Adıyaman, Şehirler

Adıyaman

ADIYAMAN İLİMİZ

Şehirler bölümümüzde sizinle bugün Adıyaman ilimizi geziyoruz.İlk önce size şehrimizin tarihi hakkında bilgi verditen sonra Ağrı ilimizin turistkli yerlerini yaşam biçimini ve ekonomisini anlatacağız.Bizimle Adıyaman İlini gezmek isterseniz yazımızı mutlaka okuyunuz.

Adıyaman ili Orta Fırat Bölümü içinde yer alır. Kuzeyde bulunan Çelikhan ile Gerger ilçesinin bir kısmı Doğu Anadolu Bölgesine, Batıda bulunan Gölbaşı ile Besni ilçesinin bir kısmı ise Akdeniz Bölgesine dahil edilmiştir. Adıyaman ilinin kuzeyinde Malatya ili (Pütürge, Yeşilyurt ve Doğanşehir ilçeleri), batıda Kahramanmaraş ili (Merkez ve Pazarcık ilçeleri), güneybatıda Gaziantep (Araban ilçesi), güneydoğuda Şanlıurfa ili (Siverek, Hilvan, Bozova ve Halfeti ilçeleri), doğuda ise Diyarbakır ili (Çermik ve Çüngüş ilçeleri) bulunmaktadır. Adıyaman ili 37° 25′ ve 38° 11 ‘kuzey enlemleriyle, 37° ve 39° doğu boylamları arasında yer alır. Adıyaman ilinin yüzölçümü 7 614 km² , göller ile 7 871 km² olup, rakımı 669 m dir. Eski coğrafyacı ve tarihçilere göre: Güneyde Arap Yarımadasından, Kuzeyde Toros Sıradağlarına doğru uzanan Arap çöllerinin sona erdiği yerde, Toros sıra dağlarının eteklerinde verimli topraklar yer almaktadır. Arap çöllerini kuzeyden bir ay gibi saran bu topraklara binlerce yıldan beri Verimli Ay (Hilal) adı verilmiştir. Ortadoğu ülkelerinin merkezinde yer alan Verimli Ay topraklarında Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarından gelen ana kara yolları birbirlerini kesmektedir. Tarih boyunca Verimli Ay bölgesi ana ticaret yollarının kavşak noktalarında, büyük ticaret ve sanayi şehirleri doğmuş, büyümüş, yıkılmış ve yerlerine yenileri kurulmuştur. Verimli Ay bölgesinin bir parçası sayılan Orta Fırat Bölümünün illerinde olan Adıyaman şehri, Verimli Ay bölgesinin en üst sınırını oluşturmaktadır. Adıyaman ili uygun coğrafi özellikleri dolayısıyla tarihinin her döneminde insanların yaşamayı tercih ettikleri bir yerleşim bölgesi olmuştur.

İlçeleri Merkez ilçe dahil 9 ilçesi ile 406 köyü vardır.

* Besni
* Çelikhan
* Gerger
* Gölbaşı
* Kahta
* Samsat
* Sincik
* Tu

Adıyaman ilimiz hakkında kısaca bilgi verdikten sonra şimdi Adıyaman ilimizin Tarihçesini iceleyelim Hep birlikte…

Adıyaman, tarihin bilinen en eski yerleşim yerlerinden biridir. Adıyaman Palanlı Mağarasında yapılan incelemelerde kent tarihinin M.Ö. 40.000 yıllarına kadar uzandığı anlaşılmıştır.

Yine Samsat-Şehrimiz Tepe’ deki tarihi bulgulardan M.Ö 7.000 yılına kadar Paleolitik M.Ö 5.000 yıllarına kadar Neolitik, M.Ö. 3.000 yıllarına kadar Kalkolitik ve M.Ö. 3.000-1.200 yılları arasında da Tunç Çağı dönemlerinin yaşandığı anlaşılmıştır. Bu dönemde bölge Hititlerle Mitannilar arasında el değiştirmiş ve Hitit Devletinin yıkılmasıyla (M.Ö. 1.200) karanlık bir dönem başlamıştır. M.Ö. 1.200’den Frig Devletinin kuruluşu olan M.Ö. 750 yılları arası dönemle ilgili olarak yazılı kaynağa rastlanmamıştır. Ancak; bu dönemde yöre Asur etkisine girmeye başladığından, Samsat’ta bulunan Asur etkili mühürler ve Kahta Eskitaş Köyünde bulunan Hitit Hiyeroglif’li kitabeler, Anadolu’daki tarihi silsilenin İlimizde de aynen devam ettiğini göstermektedir. Bu dönemde Adıyaman ve çevresinde Hitit Devletinin yıkılmasıyla ortaya çıkan Genç Hitit şehir devletlerinden biri olan Kummuh Devleti hüküm sürmektedir.

M.Ö. 900-700 yılları arasında yöre Asur etkisinde kalmakla birlikte, Asurlular tam olarak egemen olamazlar.6. yüzyılın başlarından itibaren yöreye Persler hakim olur ve yöre Satrap’lar (Valiler) eliyle yönetilir. M.Ö. 334 yılında Makedonya Kralı Büyük İskender’in Anadolu’ya girmesiyle Persler hakimiyetini kaybetmiş ve M.Ö. 1. Yüzyıla kadar yörede Makedonyalı Selevkos Sülalesi hüküm sürmüştür. Bu sülalenin gücünün zayıfladığı sırada, Kral Mithradetes 1. Kallinikos Kommagene Krallığın bağımsızlığını ilan etmiştir. (M.Ö. 69)

Başkenti Samosota (Samsat) olan Kommagene Krallığı, egemenliğini MS. 72’ye kadar sürdürmüş, bu tarihte yöre Roma İmparatorluğu’nun eline geçmiş ve Adıyaman Roma İmparatorluğu’nun Syrıa (Suriye) Eyaletine, 6. Lejyon olarak bağlanmıştır.

Roma İmparatorluğu’nun 395 yılında Batı ve Doğu Roma olarak ikiye ayrılmasıyla, Adıyaman Doğu Roma İmparatorluğu’na katılmıştır.

643 yılından itibaren bölgeye islam akınları başlamakla birlikte İslam hakimiyeti ancak 670 yılında Emevi’lerle kurulur.758 yılında ise İl, Abbasi komutanlarından Mansur İbni Cavene’nin hakimiyetine girer.

926 yılına kadar Abbasi hakimiyetinde kalan İl’de bu tarihte Hamdanilerin egemenliği başlar. 958 yılında yöre yeniden Bizanslıların eline geçer.

1114-1181 yılları arası yöreye Türk akınları olur. 1204-1298 yılları arasında Samsat ve yöresini Anadolu Selçukluları ele geçirir. 1230 ve 1250 yıllarında Moğul saldırıları yaşanır. 1298’de yöre ve İlimiz Memlüklülerin eline geçer. 1393 yılında Adıyaman bu kez de Timurlenk tarafından yağmalanır.

Büyük bir istikrarsızlığın olduğu Ortaçağ boyunca Adıyaman Bizans, Emevi, Abbasi, Anadolu Selçukluları, Dulkadiroğulları arasında el değiştirmiş ve nihayet Yavuz Sultan Selim’in İran seferi sırasında 1516 yılında Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Osmanlı topraklarına katılan Adıyaman, başlangıçta merkezi Samsat’ta bulunan bir sancakla Maraş Beylerbeyliğine bağlıyken, Tazminattan sonra bir kaza olarak Malatya’a bağlanmıştır.

Cumhuriyetin Kuruluşundan 1954 yılına kadar eski idari yapısı korunarak Malatya’ya bağlı kaza konumunda olan Adıyaman 1 Aralık 1954 tarihinde 6418 sayılı kanunla Malatya’dan ayrılarak müstakil İl haline gelmiştir.

Adıyaman ilinin tarihçesi çok uzun yıllara dayandığnğı görüyoruz bu yerleşim olarak çok eski olan Adıyaman ilimizin ilçelerini dolaşalım hep birlikte..

BESNİ

Adıyaman İlçeleri Besni, Adıyaman Türkiye’de bulunduğu yer Bilgiler Şehir nüfusu (2000) İlçe nüfusu (2000) Rakım 860 metre Koordinatlar Posta kodu 02300 Alan kodu 0416 İl plaka kodu 02 Yönetim Ülke Türkiye Coğrafi Bölge Güneydoğu Bölgesidir.Besni Adıyaman il merkezinin batı kesiminde yer alan ve il merkezine 44 km uzaklıkta bulunan bir ilçedir. Deniz seviyesinden 1050 m yüksekte yer alan Besni’nin nüfusu yaklaşık 36.000′dir. “Cennete Eş” manasına gelen Bethesna, Bihicti, Bisni gibi isimlerle söylene gelmiştir. Malazgirt Zaferi ile Anadolu’ya giren Türkler Besni’ye üç koldan girerek burasını bir ‘Türk Yurdu’ haline getirmişlerdir. Bunlar Saka-İskit Türklerinin Varsak, Türkmenlerin Avşar ve Çerkez oymakları ve Türkoğulları kavmi olduğu yapılan araştırmalarda ortaya çıkarılmıştır. Tarihinde bir çok saldırılara da hedef olan Besni özellikle Moğol ve Timur’un istilalarına karşı Türkoğlu Halil Bey komutasındaki Besni orduları destanlaşan kahramanlıkları ile Yıldırım Beyazıt’dan taktirname alan ilk şehir olmasını sağlamışlardır. Osmanlı padişahlarından Yıldırım ve Yavuz Besni’ye uğramış Hamamcızade Hacelinin hamamında yıkanarak kese attırmışlardır. Baybors, Buldaç, Kamil, Süleyman adlı Türk komutanları Besni’de ağırlanmıştır. Evliya Çelebi’nin “Hayran Kaldım” dediği yer yine Besni’dir. İstiklal Savaşı döneminde, milli bir ruhun savaş boyunca Besni’de de varlığına şahit olunur. İlk mebus Reşit Bey’in(AĞAR) Sivas Kongresinde Atatürk’ün en yakın çalışma arkadaşı olarak maddi ve manevi destek verdiği de bilinmektedir. 19. yüzyılın sonlarında Malatya’ya bağlı bir kaza olan Besni Cumhuriyetin ilk yıllarında Gaziantep iline bağlandı. 1933′te tekrar Malatya’ya bağlanan ilçe 1954′te yeni kurulan Adıyaman ilinin bir ilçesi oldu. 1330 km² yüzölçüme sahip Besni ilçesinin, 8 belde belediyesi, 63 köyü ve 49 mezrası bulunmaktadır. İlçe halkının önemli bir bölümü geçimini tarım ve hayvancılıktan sağlamaktadır. Besni’de Adıyaman Üniversitesi’ne bağlı, Besni Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır. Besni M.Y.Okulu, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından geçici olarak tahsis edilen, 4500 m2’si kapalı, 7000’m2 si açık alan olmak üzere, 11500’m2 kullanım alanına sahip binada öğretimine devam etmektedir. Okuldaki derslik sayısı 18 adet, 7 tanesi 36 kişilik ve 1 adedi de 40 kişilik olmak üzere tolam 8 derslik kulanımına hazırlanmıştır. Konferans Salonu bulunup 100 kişiliktir. Teknoloji laboratuvarı 1 adet olup, 100 kişiliktir. 2004-2005 eğitim öğretim yılında 52 öğrenci mezun olmuştur. Ayrıca Besnili Hayırsever İş adamı sayın Mehmet ERDEMOĞLU tarafından yapılan 500 öğrenci kapasiteli erkek ve kız öğrenci yurdu mevcuttur. Besni Kurşunlu Camii, Besni Kalesi, Eski Besni Ören Yeri, Sofraz Anıt Mezarları (M.S. 2. yy. da Roma), Kızilin Köprüsü (Roma), Dikilitaş(Roma), Dolmenler(taş devirne kadar uzanır),Tahtalı ve Meydan Hamamları, ilçenin önemli tarihi eserleri arasında yer alır. Nüfus İlçenin nüfusu 2000 genel nüfus sayımına göre 108667′dir. Bunun 36123′si ilçe merkezinde, 72544′i ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır. İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 7 belde 63 köy ve 10 mahalleden oluşmaktadır. Yıllara göre ilçe nüfus verileri Yıllar Merkez Köyler Toplam 2007

GÖLBAŞI

Gölbaşı, Adıyaman ilinin bir ilçesidir. Adıyaman’ın batısında yer alır. Kuzeyinde Malatya, doğusunda Besni ve Tut İlçeleri, güneyinde Gaziantep, batısında Kahramanmaraş ili ile çevrilidir. Deniz seviyesinden yüksekliği 860 metre civarındadır. 1958 yılında 700 nüfusu ile ilçe olmuş ve hızla gelişerek bugün merkez nüfusu 40000’e ulaşmıştır. Gölbaşı İlçesi Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesini , Akdeniz’e bağlayan Devlet Karayolu ile DD’nin geçtiği bir güzergahta kurulduğundan, Malatya, Adıyaman, Gaziantep ve Kahramanmaraş illerini birbirine bağlayan bir kavşak konumundadır. Bu yönüyle doğu ile batı arasında köprü konumundadır. Programda olan Kapıdere Yolu açıldığında Şanlıurfa ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin Ankara’ya olan uzaklığı 183 km. daha azalacaktır. 30 köyü, 3 beldesi ile toplam nüfusu 70000 olan Gölbaşı, adını (kurdisch Serê Golan)Kürtce Serê Golandan yani Gölün Başi kelimesinden almaktadir. biri ilçe merkezinde, ikisi çevre köylerde bulunan toplam 3 göl vardir. ilçe merkezinde bulunan göl çevresinde turizme yönelik tesisler , geniş ormanlık ve yeşil alan ile ilçe kenarından geçen Göksu Çayı bu cazibeyi artırmaktadır. Bu yönüyle de bölgenin mesire alanı durumundadır. Zaten GAP İdaresi de İlçeyi GAP Mesire Alanı ilan etmiştir. GAP Projesinin bir parçası olan Çatal Tepe Barajı’nın etüt çalışmaları devam etmektedir. Göksu Çayı’ndan pompalanarak göle akıtılan su Gaziantep’e içme suyu olarak verilmektedir. Nüfus İlçenin nüfusu 2000 genel nüfus sayımına göre 52988′dir. Bunun 28656′si ilçe merkezinde, 24332′i ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır.

ÇELİKHAN

Nüfus 2007 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre Çelikhan ilçesinin nüfusu 8.205 olup, bucak ve köylerle birlikte 15.547’dır. İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı;1 belde, 18 köy ve 9 mahalleden oluşmaktadır. Kahta, Adıyaman ilinin bir ilçesidir. 2000 yılı itibarıyla nüfusu 59.570 olup Adıyaman’ın en kalabalık ilçesidir.2007 itibariyle nufusu 114.994 tür. KİFİRİ[1] köyü yakınlarında taş devrinden kalma mağaralar bulunmaktadır. Coğrafi yapı İlçenin kuzeyi dağlık olup bölgedeki köyler yamaçlara kurulmuştur. Kuzeydeki en yüksek nokta Nemrut dağıdır (2.206 m). Güneydeki köyler ise ovadadır. Kahta’nın denizden yüksekliği 750 m dir. İlçe 1490 km² yüzölçümündedir. Adıyaman ilinin 33 km doğusundadır.

KAHTA

Kahta, doğuda Gerger ilçesi, güney ve güneydoğuda Şanlıurfa, güneybatıda Samsat ilçesi, batıda Adıyaman, kuzeyde Sincik ilçesi ve Malatya ile çevrilidir. İlçenin doğu ve güneydoğu kesiminde Atatürk Baraj Gölü yer almaktadır. İlçenin en önemli akarsuları Kahta çayı ve Kalburcu çayı olup çevrelerinde fasulye, tütün, susam, çeltik ve pamuk yetiştirilir

SAMSAT

Samsat, Adıyaman ilinin bir ilçesidir. İlçenin nüfusu 2000 genel nüfus sayımına göre 12541′dir. Bunun 6917′si ilçe merkezinde, 5624′i ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır. Eski adı SAMUSAT-SUMAYSAT olan SAMSAT, yörede tarihi en eski olan yerleşim yerlrinden birisidir. Bazı kaynaklardan milattan önce 6000 yılında Orta Asya’dan gelen Türklerden PROHİTİTLER tarafından kurulduğu belirtilmektedir. Fırat’ın Batı ve Doğu kesimleri arasında en elverişli geçit yerindee bulunduğundan SAMSAT tarih boyunca önem kanmıştı

Adıyaman ilini ve ilçelerini tanıdıl şimdi hep birlikte Adıyaman ilinin ve ilçelerinin tarihi ve turistlik yerlerini gezmeye ne dersiniz…

Derik Kalesi: Cendere Köprüsünden sonra Sincik yolu üzerindeki Datgeli köyünün yakınlarındaki 1400 m. rakımda bulunan tepenin üzerine kurulmuştur. M.S. 70′lerde Romalılar tarafından inşa edildiği ve 300′lere kullanıldığı tahmin edilen, içerisinde büyük bir tapınak bulunan bölgenin kutsal alanı kabul edilen kalenin hemen yakınında Kommagene döneminde inşa edilen Temenos kalıntıları bulunmaktadır.

Perre Antik Kenti: Adıyaman kent merkezine 5 km. uzaklıkta, Kuyucak köyü yolu üzerindeki Pirin köyündeki kalıntılar 200 civarındaki kaya mezarı ve yerleşim yerine sahiptir. Antik çağdan kalan bu nekropol ve çevresi Kommageneliler döneminde önemli bir yerleşim merkezi olmakla birlikte, asıl Romalılar döneminde gelişmiş bir kenttir. Girişleri kabartmalarla süslenmiş birbirine geçişli içerisinde lahitler yerleştirilmiş kayaların içine oyulmuş mezar odaları şeklinde kalıntılardır.

Arsameia Ören Yeri (Nymphaios Arsameia’sı): Kral I. Antiochos kitabelerinde söz edildiğine göre, Arsameia İ.Ö. 2. Yüzyılın başlarında Kommagene’lerin atası Arsemez tarafından Kahta çayının doğusunda Eski Kahta kalesinin karşısında kurulmuş Krallığın yazlık başkenti ve idare merkezidir.
Güneydeki tören yolunda Mitras’ın kabartma steli, ayin platformu üzerinde Antiochos-Herakles tokalaşma steli ve bunun önünde Anadolu’nun bilinen en büyük Grekçe yazıtı, yazıtın bulunduğu yerden başlayan 158 m. derine inen bir tünel ile yazıtın batısında benzer bir kaya dehlizi bulunmaktadır. Tepe üzerindeki platformda Mithridathes Callinichos’un mezar tapınağı ve sarayı yer almaktadır. Arsameia ören yeri, Adıyaman’a 60 km. uzaklıktadır.

Gerger Kalesi (Fırat Arsameia’sı): Adıyaman’ın Kahta İlçesine 85 km. uzaklıkta bulunan, tarihi Geç Hitit dönemine dayanan kale, Fırat nehrinin batı yakasında yer almaktadır. M.Ö. II. yüzyılda Kommageneliler’in atası olan Arsames tarafından kurulmuştur. Sarp kayalar üzerine, Aşağı ve Yukarı Kale olmak üzere iki bölümde inşa edilen Gerger Kalesi’nin batı surlarında Kral Samos’a ait bir kabartma bulunmaktadır. İslami dönemde de kullanılan kale içerisinde cami, dükkanlar ve su sarnıçları bulunmaktadır.

Arsameia Ören Yeri (Nymphaios Arsameia’sı): Kral I. Antiochos kitabelerinde söz edildiğine göre, Arsameia İ.Ö. 2. Yüzyılın başlarında Kommagene’lerin atası Arsemez tarafından Kahta çayının doğusunda Eski Kahta kalesinin karşısında kurulmuş Krallığın yazlık başkenti ve idare merkezidir.
Güneydeki tören yolunda Mitras’ın kabartma steli, ayin platformu üzerinde Antiochos-Herakles tokalaşma steli ve bunun önünde Anadolu’nun bilinen en büyük Grekçe yazıtı, yazıtın bulunduğu yerden başlayan 158 m. derine inen bir tünel ile yazıtın batısında benzer bir kaya dehlizi bulunmaktadır. Tepe üzerindeki platformda Mithridathes Callinichos’un mezar tapınağı ve sarayı yer almaktadır. Arsameia ören yeri, Adıyaman’a 60 km. uzaklıktadır.

Yeni Kale: Adıyaman’a 60 km. uzaklıkta Kocahisar köyü yakınındadır. Kommagene’ler tarafından inşa edilen Yeni Kale, karşısındaki Arsemeia ile birlikte kullanılmıştır. Romalılar ve ardından Memluklular tarafından restore edilen Kale en son 1970′lerde kısmen onarılmıştır. Kale içinde çarşı, cami, zindan, su yolları, güvercinlik kalıntıları ve kitabeler bulunmaktadır. Kale’den Nymphois’e inen su yolu bir tünelle Arsameia’ya başlanmıştır. 80 metreyi bulan bu yolla halen suya ulaşmak mümkündür

Köprüler

Cendere Köprüsü Adıyaman’a 55 km. uzaklıkta ve Karakuş tümülüsünün kuzeydoğusundadır. Kahta çayının en çok daraldığı kesimde iki ana kaya üzerinde 92 iri kesme taştan yapılan bir büyük kemer ve doğu tarafındaki küçük bir tali kemerden oluşur.
Köprü, depreme karşı korunacak şekilde, sütunlara köprüye esneklik payı verilerek inşa edilmiştir. Köprünün hemen alt tarafında bulunan Kommageneliler’in Antiochos Theos döneminde inşa ettiği 5 kemerli diğer bir köprü, Romalılar tarafından yıkılmıştır.

Göksu – Kızılin Köprüsü Gümüşkaya köyü ile Ağcin köyü arasında Göksu çayının daraldığı bir noktada kaya zemin üzerinde kurulan köprü Roma dönemine aittir. Orta kemerin dışında genel olarak sağlam durumdadır.

Altınlı Köprü Köprünün büyük bir kemeri ve kademeli olarak küçülen üç kemeri daha vardır. Köprü taşları harç kullanılmadan sıkıştırma (Cendere) stiliyle yapılmıştır.

Kaya Mezarı ve Mağaralar

Haydaran Kaya Mezarları Adıyaman’ın 17 km. kuzeyinde Taşgedik Köyü sınırları içinde yer alır. Kaya mezarlar ve Güneş Tanrısı Hellias ile Kral Antiochos’un tokalaşma kabartmaları vardır.

Turuş Kaya Mezarları Adıyaman il merkezine 40 km. uzaklıkta ve Adıyaman-Şanlıurfa karayolunun 1 km. batısında yer alan Turuş Kaya Mezarları Roma Dönemine aittir. Mezarlar zeminden aşağıya doğru ana kaya oyularak yapıldığından mezarların girişine aşağıya doğru inen 10-13 basamaktan sonra ulaşılır. Bazılarının duvar ve kapı girişlerinde çeşitli figürlerde kabartmalar bulunmaktadır.

Dolmenler Dikilitaşın kuzeyindeki kayalık alanlarda, Aşağı hozişi köyü yakınlarında dolmen tipi mezarlar bulunmaktadır. Sala benzeyen iki büyük kayanın birbirine çatılması ile yapılan bu mezarların Taş Devri insanlarından kaldığı tahmin edilmektedir.

Zey Adıyaman’a 7 km. mesafede, Zey Köyü yakınında, erken dönem Hıristiyanların yaşadığı yerleşim birimleri bulunmaktadır. Köyde ayrıca Şeyh Abdurrahman Erzincani’ye ait bir türbe ve cami yer alır.

Göksu Mağaraları Göksu ırmağı boyunca yer alan 40 – 50 m. yükseklikteki sarp kayalıklar üzerinde doğal mağaralar bulunmaktadır. Besni tarafında Kızılin ve Sarıkaya Köyleri ile Adıyaman tarafında Gümüş Kaya ve Mal Pınarı civarında yoğunlaşmıştır.

Palanlı Mağarası Adıyaman’ın 10 km. kuzeyinde Adıyaman – Çelikhan – Malatya karayolunun üzerinde Palanlı köyünde yer almaktadır. M.Ö. 40.000 yıllarında kullanılmış doğal bir mağaradır. Duvarında bulunan ve halen fark edilen geyik figürü yalın kontur çizgilerle oluşturulmuştur. Mağaranın yer aldığı derin vadi ise ender bulunur bir doğa parçasıdır.

Kitap Mağarası Kayaların oyulmasıyla oluşturulmuş (demir Kale 1) adıyla anılan, ikişer katlı erken dönem Hıristiyanların yaşadığı yerleşim birimleri bulunmaktadır. Mağaralara İndere köyü (Zey) içinden yaya olarak gidilmektedir.

Gümüşkaya (Palaş) Mağaraları Adıyaman ilinin 40 km. güneybatısında Göksu nehri kenarında aynı adla anılan köyün batısında kayalardan oyma tünel şeklinde birbirleri ile bağlantılı çok sayıda mağaralar yer almaktadır. Tarihte konut olarak kullanılan bu mağaraların M.Ö. 150 yılında yapıldığı tahmin edilmektedir.

Anıtlar

Karakuş Tümülüsü (Kadınlar Anıt Mezarı) Milli Parkın güneybatısında Adıyaman-Kahta girişinde bulunan, Kommagene Kralı II. Mithridates tarafından annesi İsas adına yaptırılan anıt mezar, sütun üzerindeki kartaldan dolayı Karakuş Tümülüsü olarak anılmaktadır. Doğu, batı ve güney yönlerde dörder sütun varken günümüze doğuda iki, batıda ve güneyde birer sütun kalmıştır. Doğu sütun üstünde aslan ve kartal heykel kalıntıları, batıdaki sütunun üstünde tokalaşma steli, yerde aslan heykel parçası vardır. Nemrut Dağı giriş noktası olarak belirlenen Karakuş Tümülüsü, Milli Park içersindedir.

Sofraz Tümülüsü İl merkezine 45 km., Besni ilçesine 15 km. uzaklıkta, Üçgöz (Sofraz) köyündedir. 15 m. Yüksekliğinde olan mezarın üzeri kırma taş ve molozla örtülüdür.

Sesönk (Dikilitaş) Besni ilçesinin 33 km. güneydoğusunda, Kızıldağ üzerinde Kommagene Kralı II. Mithridates tarafından inşa edilen anıt mezar, her biri yaklaşık 10 metre yükseklikte üç çift sütunla çevrelenmiştir. Sütunları üzerinde kadın, erkek ve aslan kabartmaları bulunmaktadır.

Karadağ Tümülüsü Adıyaman’a 5 km. mesafede, Karadağ eteğindedir, 2 bölümden oluşan bir kaya mezarı vardır.

Beştepeler Adıyaman’a 25 km. mesafedeki Ilıcak Köyü sınırları içindedir. Yığma taşlardan yapılmış 6 adet tümülüs mezar bulunmaktadır. Mezarların, Kommagene Kraliyet ailesine ait soylu kişiler için yapıldığı tahmin edilmektedir.

Malpınarı Kaya Yazıtı Adıyaman’a yaklaşık 35 km. uzaklıkta Malpınar mezrasında doğal kaya üzerine oyulmuş Hiyeroglif bir kitabe ve kayalara yapılmış yerleşim birimleri Geç Hitit dönemine aittir.

Nemrut (Kahta)

Adıyaman’ın 103 km doğusundadır. Tümülüs ana kaya üzerine kırma taşların yığılmasıyla oluşturulmuştur. Tümülüsün doğu, batı ve kuzeyinde ana kaya düzleştirilerek teraslar düzenlenmiş, doğu ve batı teraslarda tanrı heykel ve kabartmaları yapılmıştır.

Camiler ve Kiliseler

Ulu Cami, Çarşı Cami, Kab Cami, Musalla Cami, St. Paul Kilisesi en önemlileridir.
Adıyaman Camileri

Arsemia (Kahta)

Adıyaman’a 63 km uzaklıkta olup, Kahta çayının doğusundadır. Güneyindeki tören yolunda Mitras’ın kabartma steli, ayin platformu üzerinde Antiochos-Heracles tokalaşma steli ve bunun önünde döneminin Anadolu’da bilinen en büyük kitabesi vardır.

Adıyaman ilini ve ilçelerini gezmek beni yordu ve acıktırdı.Adıyman yöremize ait bir birinden güzel yöresel yemekleri tatmaya ne dersiniz arkadaşlar.. http://www.sohbetnesesi.net/turkiye/adiyaman

BASALLA

Malzemeler:

Bir kilogram kemikli kuzu kuşbaşı,
2 su bardağı ince köftelik bulgur,
1 su bardağı nohut,
1 yemek kaşığı biber salçası,
1 adet kuru soğan,
1 adet yumurta,
3 yemek kaşığı un,
3 yemek kaşığı nar ekşisi,
1 yemek kaşığı nane,
1 tatlı kaşığı pul biber,
1 tatlı kaşığı karabiber,
1 tatlı kaşığı tuz.

Yapılışı:

Bir bardak suyla bulguru ıslatın, on dakika bekletip yoğurun. Bulgur yumuşayınca un, yumurta, pul biber ve tuz ekleyin. Elinizi arada suya batırarak yumuşak bir bulgur hamuru tutun. Hamurdan, nohuttan büyük parçalar koparıp fıstık şekli verin. Tüm bulgurlu hamuru aynı şekilde yapıp, bir kenarda bekletin. Tencereye tereyağı, tavla zarı formunda doğranmış soğanı ve eti koyun. Et suyunu bırakıp çekene kadar kavurun. Nohut, biber salçası, pul biber, nane, karabiber, tuz ve sekiz bardak su koyup, kısık ateşte 50 dakika pişirin. Kaynayan yemeğe nar ekşisi ve köfteleri atın. Yemeğin suyu azalmışsa sıcak su ilave edebilirsiniz. 20 dakika pişirdikten sonra da sıcak servis yapın.

TAMATİSLİ AŞ (DOMATESLİ PİLAV)

Malzemeleri:

2 su bardağı bulgur
4 su bardağı su
Yarım kilo domates
1 adet orta boy kuru soğan
yarım kaşık biber salçası
iki tane yeşil biber
yağ
tuz.

Hazırlanışı

Çok küçük bir şekilde doğranan soğan pembeleşinceye kadar yağda kavrulur,biber salçası ilave edilerek karıştırılır. Daha sonra küçük küçük doğranan yeşil biberler ve rendelenmiş domatesler ilave edilerek biraz karıştırılır. Bunun üzerine kaynamış su konulduktan sonra bulgur ve tuz ilave edilerek suyu çekinceye kadar pişirilir.

BOŞ KABURGA

Malzemeler

2 kg kuzu kaburga
1 çorba kaşığı salça
1 çorba kaşığı tereyağı
3 adet patlıcan
6 adet sivri biber
4 adet domates
1 tatlı kaşığı tuz
Kızartma yağı

Hazırlanışı

Kaburga ya elle salça sürülür. Tavaya tereyağı bırakılır. Salçalı kaburga hızlı ateşte renk alana kadar kızartılır. Sonra düdüklü tencereye konur. Üzerine biraz su eklenir. Pim çıktıktan sonra 18 dakika pişirilir. Bu arada patlıcanlar yollu soyulur, enine ortadan kesilir. Baş kısımlarına artı şeklinde çentik atılır. Kızgın sıvı yağda yarım kızartılır. Biberlerin başları alınır, ortadan ikiye kesilir. Domatesler de 4 eşit parçaya kesilir. Biber ve patlıcan da yarım kızartılır. Fırın kabının ortasına haşlanan et konur. Etrafına kızaran sebzeler dizilir. Tuz serpilir. Önceden ısıtılan 190 derece fırında 15 dakika kadar pişirilir.

TENE HELVASI

Malzemeler

1,5 su bardağı nişasta
1 çay bardağı sıvı yağ
1 çorba kaşığı tereyağı
1 çay bardağı pekmez
1 çay bardağı şeker
Üzeri için:
Dövülmüş ceviz

Hazırlanışı

Tereyağı tencereye ve sıvı yağ konur. Biraz ısınınca nişasta atılır. Rengi değişene kadar kavrulur. Sonra şeker ve pekmez eklenir. Malzeme dağılana kadar karıştırılır. Sonra ateş çok kısılır. Ara sıra karıştırarak 1 saat kadar pişirilir. Kısa süre dinlendirilir. Servis tabağına alınır. Üzerine ceviz serpilir.

YARPUZLU KÖFTE

Malzemeler

2 su bardağı ince bulgur
Yarım kg kıyma
1 tabak dolusu yarpuz
2 adet kuru soğan
2 çorba kaşığı tereyağı
1 çorba kaşığı salça
1 su bardağı haşlanmış nohut
1 tatlı kaşığı tuz
1 tatlı kaşığı pul biber
1 tatlı kaşığı karabiber

Hazırlanışı

Bulgurun üzerine 2 su bardağı kadar ılık su konur. 10 dakika sonra kıyma, tuz, pul biber ve karabiber eklenir, karışıncaya kadar eller ıslatılarak yoğrulur. Sonra misket gibi köfteler yapılır. İçinde un olan tepsiye konur. Diğer yanda ince kıyılmış soğanlar tereyağı ile kavrularak pembeleştirilir. Üzerine salça ve 6 su bardağı kadar su konur. Su kaynayınca köfteler atılır. 10 dakika sonra kıyılmış yarbuz ve haşlanmış nohut eklenir. Birlikte 10 dakika kadar pişirilir. (Yarpuz bulunamazsa ıspanak da kullanılabilir.)

Karnımızı da doyurduğumuza göre şimdi eğlenmeye geçebiliriz değil mi

Altın Yüzüğüm Kırıldı Türkü Sözü

Altın yüzüğüm kırıldı
Suya düştü su duruldu
Dediler yarim geliyor
İnce bellerim kırıldı
Tel tel tellerine
Kurban olam dillerine
Atımın da nalı yoktur
Üzerinde çulu yoktur
Gölbaşı’n da yolu yoktur
Git gelemem emmim kızı
Tel tel tellerine
Kurban olam dillerine
Altınlarım n’ol edeyim
Al hırkamı çul edeyim
Gölbaşı’nı yol edeyim
Kurban olam dülerine

Kara Dağın Boz Yılanı Türkü Sözü

Kara dağın boz yılanı
Gelir dolanı dolanı
On beş sene mapus yatsam
Bulurum seni vuranı

Yandım aney öldüm aney
Yağlı kurşun yedim aney

Bu dere derin dere
Gölgeleri serin dere
Kuşlar döndü yuvasına

Yandım aney öldüm aney
Yağlı kurşun yedim aney

Havalar Ayaz Gelin Hanım Türkü Sözü

Havalar ayaz gelin hanım
Bu da bir muraz gelin hanım
Yazması pembe gelinlik beyaz

Git güle güle güle gelin olasın
Adıyaman eline yuva kurasın

Çağırın gelinin gardaşını
Çeksin düğün atın başını
Anası silsin gözün yaşını

Adıyaman iline yuva kurasın

Duvağı telli kınası tasta
Gelin oluyor gönlü havasta
Gelin alayı gidiyor dostlar

Git güle güle güle gelin olasın
Adıyaman iline yuva kurasın

Adıyaman ilimizi gezdik bugün sizinle sizinle bu yolculuktan büyük zevk aldım bir diğer ilimizd buluşmak dileğiyle hoşçakalın….

Adıyaman Resimleri

Adıyaman ResimleriAdıyaman Resimleri1Adıyaman Resimleri2Adıyaman Resimleri3

   


ünLü Sohbet, SoSyete Sohbet, ManKenLerLe Sohbet, Chat

'' Yazımızda Telif Haklarına Ve Herhangi Bir Yasaya Aykırı Bilgi Veya Link Bulunuyorsa Lütfen ILETISIM Bölümünden Bize Bir E-Posta Göndermeniz Yeterlidir.

Yorumlar



Yorum Yaparken Lütfen SeviyeLi YorumLar Yazınız.!